Sesja 3 - Guz chromochłonny


Biochemia

Podstawowe znaczenie w diagnostyce guza chromochłonnego mają metody biochemiczne. Pozwalają one wykazać nadmierne wytwarzanie przez guz katecholamin i/lub ich metabolitów. Mają rozstrzygające znaczenie dla ustalenia prawidłowego rozpoznania. Mimo znacznego postępu w zakresie wprowadzanych do praktyki klinicznej czułych i swoistych metod chemicznych wciąż trwa dyskusja odnośnie wartości poszczególnych metod. W praktyce klinicznej znalazły zastosowanie kilka metod oznaczania katecholamin i ich metabolitów zarówno w moczu, jak i we krwi.
Obecnie uważa się, że metodą przydatną w diagnostyce guza chromochłonnego jest oznaczanie metoksykatecholamin w moczu. W bardzo dużym (156 pacjentów) polskim materiale oceniono czułość tej metody na 96,6% (Klinika Nadciśnienia Tętniczego Akademii Medycznej w Warszawie, Kierownik Pracowni Biochemii prof. B. Wocial). W niedawno opublikowanym badaniu potwierdzono wysoką czułość tej metody — 96% i określono specyficzność na 92%. Z kolei badania Lendersa i wsp. wykazały, że oznaczanie metoksykatecholamin we krwi odznacza się większą czułością niż określenie katecholamin we krwi i metoksykatecholamin w moczu. Autorzy tych badań zalecają oznaczanie stężenia metoksykatecholamin w osoczu jako najlepszą metodę w celu potwierdzenia lub wykluczenia guza chromochłonnego. Godnym podkreślenia jest fakt, że żadna z obecnie stosowanych metod biochemicznych nie ma 100% czułości.
Wiele leków i innych czynników może wpływać na wynik badań biochemicznych. Do leków zmieniających metabolizm katecholamin zaliczamy: metyldopę, labetalol, sotalol, chinidynę, niektóre antybiotyki, leki sedatywne, jodowe składniki kontrastu.
Test z klonidyną jest cenną pomocą w rozpoznawaniu guza chromochłonnego, a szczególnie w różnicowaniu z innymi przyczynami guza nadnerczy. Należy jednak brać pod uwagę fałszywie negatywne wyniki tego testu.
W opublikowanych w 2006 roku przez Grupę Roboczą PTNT „Wytycznych dotyczących diagnostyki i leczenia chorych z guzem chromochlonnym” autorzy wyrazili pogląd, że metodą najbardziej przydatną w diagnostyce guza chromochłonnego jest oznaczanie metoksykatecholamin w osoczu. Ze względu na fakt, że metoda ta nie jest szeroko dostępna, za najbardziej miarodajną metodę należy uznać oznaczanie metoksykatecholamin w moczu. Niższą czułością i specyficznością charakteryzuje się oznaczanie katecholamin w moczu. Oznaczanie stężenia kwasu wanilinomigdałowego w moczu ma mniejszą przydatność diagnostyczną, gdyż często daje wyniki fałszywie ujemne lub fałszywie dodatnie. Autorzy wytycznych podkreślają również, że żadna z metod biochemicznych nie charakteryzuje się 100% czułością lub 100% swoistością. Na uzyskany wynik mogą wpływać dieta, stosowane leki i epizodyczny charakter wydzielania katecholamin. Wynik badania musi być oceniany indywidualnie. Algorytm postępowania diagnostycznego u chorych z guzem chromochłonnym według wytycznych Grupy Roboczej PTNT przedstawiono na rycinie 5.

Rycina 5. Postępowanie diagnostycznych u chorych z podejrzeniem guza chromochłonnego – Zalecenia PTNT z 2006 roku
rycina5


  << poprzedni rozdział    Rozdział 6 z 13   następny rozdział >>